Yazdır E-posta
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 2
ZayıfMükemmel 

 

CUMHURİYETÇİLİK

 

Prof. Dr. Suna Kili - Atatürk Devrimi, Bir Çağdaşlaşma Modeli adlı eserinden...

 

Atatürkçülük, siyasal yönetim biçimi olarak "Cumhuriyet"i benimsemiştir. Türkiye için yasal olarak tanıdığı tek yönetim biçimi Cumhuriyet'tir. Siyasal "Otorite" bu yönetim biçiminde oluşturulacak, yasallığını ulusun kayıtsız koşulsuz egemenliğinden, bu egemenliği uygulayabilmesinden alacaktır. Siyasal otorite kaynağını, gücünü ulusta, halkta arayacaktır. Daha Cumhuriyet ilân edilmeden, 13 Ağustos 1923'te, Atatürk'ün bu doğrultuda söylediği sözler anlamlıdır: "Yeni Türkiye Devleti bir halk devletidir, halkın devletidir. Geçmişteki yönetim ise bir kişi devleti, kişilerin devleti biçimindedir." (Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri, I, a.g.y.,s. 320.)


Cumhutiyet "eşitlik" doğrultusunda değişimi de sağlamıştır. Cumhuriyet, siyasal yönetim biçiminin ulusallaşması, halklaşmasıdır. Öyleyse benimsenmesi gereken Cumhuriyet'tir. Bu yönetim biçiminin daha çağdaş bir yapıya kavuşması us'u, bilimi ilke edinen laik düzenin kurulması ile olanaklıdır. Laiklik doğrultusundaki devrim atılımları, özellikle 1924 Anayasası'nın 1928 yılında laikleştirilmesi Cumhuriyet'in çağdaş özelliğe kavuşmasını sağlamıştır. Siyasal "otorite" tümüyle laikleşmiştir.

 

Cumhuriyetçilik devlet yaşamında, yönetimde, bu yönetimin işleyişinde Türk Ulusu'nun istencinin egemen kılınmasıdır. Günü ve geleceği için karar verme, yazgısını belirleme ve saptama hakkı ulusundur. Ulusun, devletin, toplumun yönetimi sınıfların, ailelerin, toplumsal grupların eline, tekeline bırakılamaz. Ulusun tüm bireyleri yönetime etken olarak katılmalıdırlar. Toplum içine kapanık, olayların, karar oluşturma, karar verme sürecinin dışında kapalı toplum olarak bırakılamaz, bırakılmamalıdır. Toplum açık ve katılan toplum olmalıdır.

 

Atatürkçülük'te Cumhuriyetçilik anlayışı sıraladığımız bu yönleriyle ulusçu, demokratik, özgürlükçü, çoğulculuğa açık bir ilkedir. Atatürk Devrim modelinde "otorite" Cumhuriyetçi, Laik ve Ulusçu'dur. Laik, Ulusçu ve eşitliğe yönelik özellikleriyle Cumhuriyetçilik, Atatürk Devrim Modeli'nde "otorite" nin oluşturduğu temel nitelikleri içerir ve yansıtır.

 

Mustafa Kemal, bir "padişah", bir "halife" özlemcisi değildi. Yeni bir hanedanlığın başlatıcısı da olmak istememiştir. Mustafa Kemal, siyasal tarihi iyi bilen, çağdaş gelişmeyi iyi yorumlayan bir önderdi. Onun için "Cumhuriyet" demiştir. Cumhuriyet, Türk Devrimi'nin en güçlü ve en yol açıcı ilk büyük adımıdır. Bugünün Türkiye'sinde çoğulcu demokratik düzenin uygulanması, bu uygulama içinde zaman zaman ortaya çıkan açmazlara, direnmelere karşın gelişmenin, çağdaşlaşmanın durdurulamaması, toplumun dinamizmi yeni Türk Devleti'nin "Cumhuriyet" temeli üzerinde oturtulmasından kaynaklanmaktadır.

 

Kaynak : Porf. Dr. Suna Kili , Atatürk Devrimi - Bir Çağdaşlaşma Modeli, S. 225 - 229.